آمپولهای لاغری واقعاً چگونه کار میکنند؟ قبل از اوزمپیک و مونجارو این نکات را بدانید
تا همین چند سال پیش، اگر کسی میگفت برای کاهش وزن قرار است هفتهای یک آمپول بزند، احتمالاً خیلیها تعجب میکردند.
امروز اما اسمهایی مثل اوزمپیک، ویگووی و مونجارو برای بسیاری از افراد آشناست؛ حتی کسانی که هیچوقت برای کاهش وزن به پزشک مراجعه نکردهاند.
شبکههای اجتماعی هم به محبوبیت این داروها کمک زیادی کردهاند. بعضیها از کاهش وزن چشمگیرشان میگویند، بعضیها از بین رفتن اشتها را تعریف میکنند و عدهای هم از عوارضی حرف میزنند که بعد از شروع مصرف تجربه کردهاند.
اما بین چیزی که در فضای مجازی درباره آمپولهای لاغری میشنویم و واقعیت پزشکی آنها، فاصلهای وجود دارد.
این داروها نه «آمپول آبکننده چربی» هستند و نه برای هر کسی که چند کیلو اضافهوزن دارد، انتخاب مناسبی محسوب میشوند.
ماجرا کمی پیچیدهتر است.
آمپولهای لاغری اصلاً چه کاری انجام میدهند؟
بخش مهمی از داروهای جدید کاهش وزن در گروه داروهای مرتبط با هورمونهای گوارشی قرار میگیرند.
نام GLP-1 را احتمالاً زیاد شنیدهاید.
این هورمون بعد از غذا در بدن ترشح میشود و در تنظیم اشتها، احساس سیری و قند خون نقش دارد. داروهایی مانند سماگلوتاید، که در داروهایی مثل اوزمپیک و ویگووی استفاده میشود، اثرات این مسیر را تقویت میکنند.
تیرزپاتاید، ماده مؤثره مونجارو و برخی داروهای مرتبط دیگر، علاوه بر مسیر GLP-1 روی مسیر GIP نیز اثر میگذارد.
نتیجه چیست؟
فرد معمولاً زودتر احساس سیری میکند، اشتهایش کاهش پیدا میکند و خوردن حجم زیادی از غذا برایش سختتر میشود.
بنابراین چیزی که از بیرون به شکل «لاغر شدن با آمپول» دیده میشود، در واقع نتیجه تغییراتی در اشتها، دریافت غذا و متابولیسم است.
چرا بعضی افراد با این داروها خیلی سریع وزن کم میکنند؟
یکی از دلایلی که این داروها تا این اندازه مورد توجه قرار گرفتهاند، میزان کاهش وزن قابل توجهی است که در مطالعات بالینی برای برخی از آنها دیده شده است.
اما یک نکته مهم معمولاً در ویدئوهای شبکههای اجتماعی گم میشود:
نتیجه افراد با یکدیگر یکسان نیست.
دوز دارو، مدت مصرف، وضعیت سلامت، وزن اولیه، تغذیه، فعالیت بدنی و شرایط متابولیک فرد میتوانند روی نتیجه تأثیر بگذارند.
به همین دلیل، مقایسه خودتان با فردی که در فضای مجازی میگوید «در سه ماه فلان مقدار وزن کم کردم» چندان منطقی نیست.
بدن شما قرار نیست دقیقاً همان واکنش را نشان دهد.
اوزمپیک با ویگووی و مونجارو یکی است؟
نه، اگرچه همه این نامها در یک بحث مشترک زیاد شنیده میشوند.
اوزمپیک و ویگووی هر دو با ماده مؤثره سماگلوتاید مرتبط هستند، اما کاربرد و دوزهای تأییدشده آنها یکسان نیست.
مونجارو حاوی تیرزپاتاید است و از نظر مکانیسم با سماگلوتاید تفاوت دارد.
ضمن اینکه اسم تجاری یک دارو بهتنهایی نمیتواند مشخص کند آیا آن دارو برای شرایط شما مناسب است یا نه.
این موضوع یکی از دلایلی است که مصرف خودسرانه داروهای لاغری میتواند مشکلساز شود.
طراحی و پشیبانی وبسایت در رادیب، با بهترین قیمت، اطلاعات بیشتر
پس چرا بعضیها میگویند «دیگر اصلاً گرسنه نمیشوم»؟
کاهش اشتها یکی از اثرات مورد انتظار این داروهاست.
اما کاهش اشتها با «نیاز نداشتن بدن به مواد غذایی» فرق دارد.
این نکته بهخصوص در افرادی اهمیت پیدا میکند که به دلیل مصرف دارو، مقدار غذای بسیار کمی دریافت میکنند.
وقتی دریافت غذا بهشدت کاهش پیدا کند، ممکن است پروتئین، ویتامینها، مواد معدنی و سایر مواد مغذی مورد نیاز بدن نیز به اندازه کافی تأمین نشوند.
به همین دلیل، کاهش عدد روی ترازو به تنهایی معیار کاملی برای موفقیت نیست.
مهم است بدانیم چه چیزی از بدن کم شده است و وضعیت تغذیه و توده عضلانی فرد چه تغییری کرده است.
یکی از نگرانیهای جدید: ریزش مو
در ماههای اخیر، ریزش مو به یکی از موضوعات بحثبرانگیز درباره داروهای GLP-1 تبدیل شده است.
مطالعات جدید نیز ارتباطی بین مصرف این داروها و افزایش احتمال آلوپسی یا ریزش مو را بررسی کردهاند.
اما یک نکته مهم وجود دارد:
این موضوع الزاماً به این معنی نیست که خود دارو مستقیماً باعث ریزش مو میشود.
کاهش وزن سریع و تغییرات تغذیهای نیز میتوانند در ریزش مو نقش داشته باشند.
وقتی بدن در مدت نسبتاً کوتاهی وزن زیادی از دست میدهد یا دریافت انرژی و پروتئین کاهش پیدا میکند، ممکن است چرخه رشد مو تحت تأثیر قرار بگیرد.
به همین دلیل، اگر فردی بعد از شروع داروی لاغری دچار ریزش مو شد، نباید بدون بررسی نتیجه بگیرد که «دارو موهایم را خراب کرده است».
علل مختلف باید بررسی شوند.
عوارض آمپولهای لاغری چیست؟
شایعترین مشکلات این داروها معمولاً مربوط به دستگاه گوارش هستند.
ممکن است فرد دچار مواردی مانند:
- تهوع
- احساس پری و سنگینی معده
- استفراغ
- اسهال
- یبوست
- درد یا ناراحتی شکمی
- کاهش شدید اشتها
شود.
شدت این علائم در افراد متفاوت است و معمولاً با تغییر دوز نیز میتواند تغییر کند.
اما مسئله فقط عوارض معمول نیست.
برخی عوارض جدیتر نیز برای این داروها مطرح شدهاند و به همین دلیل تجویز و تنظیم دوز آنها باید تحت نظر پزشک انجام شود.
پشتیبانی وبسایت و ادمین شبکه های اجتماعی نیاز دارید؟ با رادیب در ارتباط باشید
یک اشتباه خطرناک: «اگر کم اثر کرد، پس دوز را بیشتر میکنم»
این تصور در مورد داروهای لاغری میتواند خطرناک باشد.
داروهای GLP-1 معمولاً با یک روند افزایش دوز مشخص استفاده میشوند تا بدن فرصت سازگار شدن داشته باشد.
افزایش سریع یا مصرف مقدار نامناسب میتواند احتمال عوارض را بالا ببرد.
این مسئله درباره نمونههای غیرمجاز یا داروهایی که خارج از زنجیره رسمی تهیه میشوند اهمیت بیشتری دارد، چون ممکن است دوز، ترکیب یا کیفیت محصول با چیزی که تصور میکنید مطابقت نداشته باشد.
بنابراین «بیشتر» در اینجا به معنی «لاغری سریعتر و بهتر» نیست.
آیا بعد از قطع آمپول، وزن برمیگردد؟
این یکی از مهمترین سؤالهایی است که قبل از شروع درمان باید پرسیده شود.
کاهش وزن با دارو به این معنی نیست که بدن برای همیشه در همان وزن باقی خواهد ماند.
مطالعات نشان دادهاند که بعد از قطع برخی داروهای مؤثر کاهش وزن، بخشی از وزن از دسترفته میتواند برگردد.
میزان برگشت وزن در همه افراد یکسان نیست، اما همین موضوع نشان میدهد که درمان چاقی را نباید صرفاً یک پروژه چندماهه برای رسیدن به عدد خاصی روی ترازو دید.
اگر فرد بعد از قطع دارو دوباره به الگوی غذایی و سبک زندگی قبلی برگردد، احتمال افزایش وزن وجود دارد.
بنابراین سؤال مهمتر از «چند کیلو کم میکنم؟» این است:
«بعد از رسیدن به وزن هدف، چطور قرار است این وضعیت را حفظ کنم؟»
آیا هر کسی که اضافهوزن دارد باید آمپول لاغری بزند؟
خیر.
داروهای کاهش وزن معمولاً برای شرایط مشخص پزشکی و با ارزیابی پزشک در نظر گرفته میشوند؛ نه صرفاً به این دلیل که فرد دوست دارد چند کیلو سبکتر شود.
پزشک معمولاً عواملی مانند شاخص توده بدنی، بیماریهای همراه، داروهای مصرفی، سابقه پزشکی و وضعیت کلی فرد را بررسی میکند.
ممکن است برای یک فرد داروی کاهش وزن گزینه مناسبی باشد و برای فرد دیگری نه.
حتی ممکن است یک فرد به دلیل شرایط پزشکی خاص، نیازمند روش دیگری برای مدیریت وزن باشد.
چیزی که در فضای مجازی کمتر میبینیم
وقتی درباره آمپولهای لاغری صحبت میشود، معمولاً دو تصویر افراطی شکل میگیرد.
یک طرف میگوید:
«این داروها معجزهاند؛ فقط تزریق کن و لاغر شو.»
طرف دیگر میگوید:
«این آمپولها فوقالعاده خطرناکاند و نباید کسی از آنها استفاده کند.»
واقعیت پزشکی معمولاً بین این دو قرار دارد.
این داروها میتوانند برای افراد واجد شرایط، ابزار مؤثری برای درمان اضافهوزن و چاقی باشند.
اما داروی مؤثر الزاماً داروی مناسب برای همه نیست.
همانطور که مصرف خودسرانه هر دارویی منطقی نیست، محبوب شدن یک دارو در اینستاگرام هم آن را به انتخاب مناسبی برای همه تبدیل نمیکند.
آمپول لاغری جای غذا خوردن درست را نمیگیرد
شاید این جمله ساده به نظر برسد، اما یکی از مهمترین نکات ماجرا همین است.
اگر دارو باعث شود فرد کمتر غذا بخورد، هنوز کیفیت همان غذای کمتر اهمیت دارد.
پروتئین کافی، دریافت مواد مغذی، آب کافی، فعالیت بدنی و بهخصوص تمرین مقاومتی برای حفظ عضله، همچنان اهمیت دارند.
هدف درمان موفق نباید فقط «کم شدن وزن» باشد.
هدف باید رسیدن به ترکیب بدنی و وضعیت متابولیک سالمتر باشد.
عدد ترازو فقط یکی از شاخصهاست.
چرا موج آمپولهای لاغری احتمالاً به این زودی تمام نمیشود؟
به نظر میرسد داستان داروهای GLP-1 تازه وارد مرحله جدیدی شده است.
شرکتهای دارویی در حال توسعه نسلهای جدیدتر این داروها هستند و در کنار تزریقیها، گزینههای خوراکی نیز بیشتر مورد توجه قرار گرفتهاند.
از طرف دیگر، پژوهشها درباره اثرات احتمالی این داروها بر بیماریها و شرایط مختلف همچنان ادامه دارد.
بنابراین احتمالاً در سالهای آینده باز هم اسمهای جدیدی خواهیم شنید.
اما با بزرگتر شدن این بازار، یک مسئله هم اهمیت بیشتری پیدا میکند:
تشخیص تفاوت میان درمان پزشکی و ترند شبکههای اجتماعی.
قبل از اینکه دنبال آمپول لاغری برویم، شاید باید یک سؤال دیگر بپرسیم
اگر چند سال پیش کسی میگفت یک دارو میتواند اشتهای فرد را به شکل قابل توجهی کاهش دهد و به کاهش وزن کمک کند، احتمالاً برای بسیاری از ما عجیب بود.
امروز این داروها به بخشی جدی از درمان چاقی تبدیل شدهاند.
اما محبوبیتشان یک خطر هم دارد: اینکه یک درمان پزشکی، به یک محصول ترندی تبدیل شود.
اگر فردی واقعاً به درمان دارویی برای کاهش وزن نیاز داشته باشد، این داروها میتوانند گزینه مهمی باشند.
اما اگر صرفاً به خاطر دیدن نتیجه یک اینفلوئنسر یا دوستتان تصمیم گرفتهاید همان دارو را مصرف کنید، بهتر است یک قدم عقب بروید.
اول باید مشخص شود که آیا شما اصلاً کاندیدای این درمان هستید یا نه.
بعد میتوان درباره نام دارو، دوز و روش درمان صحبت کرد.
چون در نهایت، مسئله فقط کم کردن چند کیلو نیست؛
مسئله این است که با کمترین آسیب و به شکلی پایدار، سلامت بدن بهتر شود.
درباره نویسنده این مطلب
Negin Lotfi|نگيــن لطــفی ~ WEB Analytics Developer ~ Content Manager ~ MSc.Pharmaceutical Chemistry ~ SEO Consultant ~
کسانی که این مقاله را خوانده اند مقالات زیر را هم دنبال کرده اند
