نوشابه رژیمی یا آب؛ کدام‌یک برای کاهش وزن بهتر است؟

اگر از کسی بپرسید برای کاهش وزن چه بنوشیم، احتمالاً جوابش ساده است: آب.

اما اگر آب را دوست نداشته باشیم چه؟ آیا نوشابه‌های رژیمی و نوشیدنی‌های بدون قند می‌توانند جایگزین قابل‌قبولی باشند یا انتخاب آن‌ها روند کاهش وزن را خراب می‌کند؟

یک پژوهش جدید و دو ساله، دقیقاً سراغ همین سؤال رفته و نتیجه‌اش کمی با تصور رایج فرق دارد.

نوشیدنی رژیمی در این پژوهش به اندازه آب عمل کرد

در این مطالعه، ۴۹۳ فرد بزرگسال دارای اضافه‌وزن یا چاقی در دو گروه قرار گرفتند. یک گروه آب می‌نوشید و گروه دیگر نوشیدنی‌های بدون کالری یا کم‌کالریِ شیرین‌شده با شیرین‌کننده‌های غیرمغذی مصرف می‌کرد. هر دو گروه در یک برنامه مدیریت وزن هم شرکت داشتند. بعد از دو سال، افرادی که آب می‌نوشیدند به‌طور میانگین حدود ۳.۷ کیلوگرم پایین‌تر از وزن شروع مطالعه بودند. این عدد در گروه نوشیدنی‌های بدون کالری حدود ۴.۸ کیلوگرم بود. اختلاف بین دو گروه از نظر آماری معنادار نبود.

یعنی در این مطالعه، نوشیدنی‌های بدون کالری در بلندمدت باعث کاهش وزن کمتر از آب نشدند. اما این نتیجه یک معنی مهم دارد که نباید با آن اشتباه گرفته شود:

پژوهش نگفته نوشابه رژیمی بهتر از آب است.

فقط نشان داده که برای کاهش و حفظ وزن، در شرایط این مطالعه، تفاوت معناداری بین این دو وجود نداشت.

پس چرا نوشابه رژیمی می‌تواند انتخاب قابل‌قبولی باشد؟

نکته اصلی احتمالاً خودِ «رژیمی بودن» نیست؛ چیزی است که نوشیدنی رژیمی جای آن را می‌گیرد. فرض کنید فردی هر روز نوشابه معمولی می‌خورد. جایگزین کردن آن با نوشابه بدون قند می‌تواند مقدار قابل‌توجهی از کالری و قند دریافتی روزانه را حذف کند، بدون اینکه فرد مجبور شود طعم شیرین را کاملاً کنار بگذارد. در چنین شرایطی، نوشابه رژیمی بیشتر یک ابزار جایگزینی است تا یک نوشیدنی لاغرکننده. این تفاوت مهم است. نوشابه رژیمی قرار نیست چربی بسوزاند یا متابولیسم را بالا ببرد. مزیت احتمالی‌اش این است که می‌تواند یک انتخاب پرکالری را به انتخابی تقریباً بدون کالری تبدیل کند.

پس آب هنوز انتخاب بهتری نیست؟

چرا. آب همچنان ساده‌ترین انتخاب برای نوشیدنی روزمره است و این پژوهش هم نشان نداده که نوشیدنی‌های رژیمی مزیتی نسبت به آب دارند. اما برای کسی که واقعاً نوشیدنی شیرین دوست دارد، حذف کامل آن همیشه ساده نیست. اینجاست که نتیجه این پژوهش کاربردی می‌شود: اگر انتخاب فرد بین نوشابه معمولی و نوشابه رژیمی باشد، لازم نیست تصور کند که انتخاب نسخه بدون قند حتماً مانع کاهش وزن خواهد شد. در واقع، ممکن است همین جایگزینی کوچک، از حذف کامل و غیرقابل‌دوام نوشیدنی شیرین برای بعضی افراد عملی‌تر باشد.

یک باور قدیمی هم دوباره زیر سؤال رفته است

یکی از نگرانی‌های همیشگی درباره شیرین‌کننده‌های غیرقندی این بوده که طعم شیرین ممکن است اشتها را بیشتر کند و در نهایت باعث شود فرد غذای بیشتری بخورد. این پژوهش دو ساله شواهدی پیدا نکرد که مصرف نوشیدنی‌های بدون کالری، نسبت به آب، به نتیجه بدتری در کاهش وزن منجر شود. البته این به معنی بی‌ضرر بودن مطلق همه شیرین‌کننده‌ها یا توصیه به مصرف زیاد نوشابه رژیمی نیست.

فقط یعنی نمی‌توانیم با اطمینان بگوییم:

«چون نوشابه رژیمی شیرین است، پس حتماً باعث چاقی می‌شود.»

تمام خدمات دیجیتال مارکتینگ، تبلیغات و برنامه نویسی را یکجا مشاهده کنید، خدمات رادیب

شاید سؤال درست این باشد: «به جای چی؟»

نتیجه این پژوهش، بیشتر از اینکه تکلیف «آب یا نوشابه رژیمی» را مشخص کند، نگاه ما به نوشیدنی‌های رژیمی را تغییر می‌دهد. اگر نوشابه رژیمی جای آب را بگیرد، مزیت مشخصی برای کاهش وزن ندارد. اگر جای نوشابه معمولی و نوشیدنی‌های پرقند را بگیرد، داستان متفاوت است. برای کسی که در مسیر کاهش وزن است، شاید همین سؤال ساده از همه مهم‌تر باشد:

این نوشیدنی قرار است جای چه چیزی را در رژیم غذایی من بگیرد؟

اگر پاسخ، یک نوشیدنی پرقند و پرکالری باشد، نسخه بدون قند می‌تواند انتخاب منطقی‌تری باشد. اگر پاسخ، آب باشد، دلیلی نداریم که نوشابه رژیمی را انتخاب کنیم. در نهایت، این پژوهش قرار نیست نوشابه رژیمی را به یک «نوشیدنی لاغری» تبدیل کند. پیام جالب‌ترش این است که برای کاهش وزن، لازم نیست هر چیزی را که شیرین است الزاماً حذف کنیم؛ گاهی یک جایگزینی ساده و قابل‌ادامه می‌تواند مهم‌تر از یک ممنوعیت سختگیرانه باشد.